Tytułem wstępu

Czas wielkich powrotów.

Argentyna! 

Byliśmy tu już ładnych parę lat temu. Odwiedziliśmy Buenos Aires oraz północne prowincje tego kraju. Zrobiliśmy też "wypady" do sąsiednich krajów: Urugwaju, Brazylii i Paragwaju. 

Wydawało się wtedy, że była to podróż życia, chociaż nie do końca spełniona, bo nie było nam dane odwiedzić innych części kraju, co pozostało wówczas tylko w sferze marzeń. Tymczasem, choć po latach, marzenia mają się spełnić. 

Teraz, dzięki naszym przyjaciołom z Santa Fe, będziemy mieli możliwość odwiedzenia południa tego wielkiego kraju. Tak, kraj ten jest wielki,  rozciągający się na przestrzeni kilku tysięcy kilometrów, stwarza duże wyzwanie komunikacyjne, ale za to z ciekawymi miejscami wartymi zobaczenia. 

Parę słów zatem o Argentynie. 

Flaga Argentyny

Godło Argentyny

Nazwa „Argentyna” pochodzi od łacińskiego argentum (srebro, plata po hiszpańsku) i jest związana z legendą o górach pełnych srebra, która była powszechna pośród pierwszych europejskich odkrywców Niziny La Plata.

Formalnie, za sprawną Konstytucji, nazwa "Argentyna" istnieje dopiero od 1826 roku. 

Pod względem wielkości Argentyna jest drugim państwem w Ameryce Południowej i ósmym na świecie. Biorąc pod uwagę terytoria, gdzie Argentyna faktycznie sprawuje władzę, jej powierzchnia wynosi 2 780 400 km² (wliczając terytoria sporne powierzchnia przekracza 3 mln km2). 

Argentyna z północy na południe ma 3700 km, ze wschodu na zachód 1400 km w najszerszym miejscu. Argentyna zajmuje południową część kontynentu południowoamerykańskiego od Atlantyku na wschodzie po graniczne Andy na zachodzie.

Środkową i północno-zachodnią część Argentyny stanowi nizinna i żyzna Pampa - lessowa równina, stanowiąca najważniejszy obszar rolniczy kraju, która od południa sąsiaduje z miejscami pofałdowanym, bogatym w ropę, płaskowyżem Patagonii. Wyżyna Patagonska jest najdalej na południe położoną krainą geograficzną Argentyny. Jest to skalisty i suchy płaskowyż o charakterze półpustyni. Porozcinany jest głębokimi dolinami rzek. Dochodząc do Oceanu Atlantyckiego wyżyna tworzy wysokie, skaliste wybrzeże klifowe z licznymi zatokami.

Największa rzeka Argentyny - Parana płynie przez północno-wschodnie prowincje kraju do Atlantyku. Jednak aż ⅓ powierzchni kraju zajęta jest przez obszary bezodpływowe. Występują na nich okresowe rzeki i jeziora oraz zmiennych rozmiarów solniska. W Andach Patagońskich występuje ponad 400 jezior pochodzenia tektoniczno-polodowcowego, z których największe, Buenos Aires, ma powierzchnię 2240 km².

Klimat Argentyny jest bardzo zróżnicowany: od podzwrotnikowego morskiego na północnym wschodzie, przez podzwrotnikowy kontynentalny i umiarkowany ciepły bardziej na południu, po subpolarny na Ziemi Ognistej. . Warunki pogodowe są tutaj zależne od danego regionu tego kraju. Na północy lata charakteryzują się bardzo gorącym i wilgotnym klimatem z umiarkowanymi suchymi zimami, a także okresowymi suszami. W centrum kraju natomiast obserwujemy gorące lata i chłodne zimy. Na południu lata są ciepłe, a zimy zimne z obfitymi opadami śniegu. Tak ogromne zróżnicowanie klimatyczne Argentyny spowodowane jest przede wszystkim dużą rozciągłością południkową kraju. Występują częste, silne, zimne wiatry – pampero oraz burze, które są zjawiskiem dość częstym. Średnia temperatura powietrza i średnia suma opadów w stolicy kraju wynoszą: w styczniu 24 °C i 104 mm, w lipcu 10 °C i 61 mm. Roczna suma opadów atmosferycznych w Argentynie wynosi: 1600 mm w północno-wschodniej części i kraju, 50 mm na Punie Atakamskiej, od 2000 do 6000 mm w Andach oraz 200 mm w w Patagonii. Charakterystyczne są również wiatry lokalne. Należy do nich wspomniany zimny i suchy pampero, wiejący nad Patagonią. W ciągu godziny może obniżyć temperaturę o 15 °C. Zonda – to wiatr bardzo suchy i gorący, z temperaturą do 40 °C. 

Choć Argentyna jest ok. 9 razy większa od Polski, to liczba zamieszkujących tu ludzi jest niewiele większa niż w Polsce (ok. 45 mln). Ponad 98% ludności stanowią biali pochodzenia europejskiego (głównie włoskiego, hiszpańskiego, niemieckiego, polskiego /0.44% ludności/, ukraińskiego i portugalskiego), resztę Metysi, nieliczni Indianie (mniej niż 150 tys.). Argentynę cechuje bardzo wysoki odsetek ludności miejskiej. Gran Chaco i Patagonia są prawie bezludne. 

Ziemie argentynskie były zamieszkałe przez rdzenną ludność już od paleolitu. Hiszpańska kolonizacja rozpoczęła się natomiast w 1512 roku. W jej wyniku w 1776 roku powstało Wicekrólestwo La Platy, które było częścią hiszpańskiego imperium kolonialnego . 25 maja 1810 roku Argentyna uzyskała niepodległość po odsunięciu ostatniego hiszpańskiego gubernatora i ogłoszeniu Pierwszego Zgromadzenia Narodowego, zwanego również Primera Junta. 9 lipca 1816 roku Argentyna formalnie ogłosiła niepodległość w San Miguel de Tucuman. W XIX wieku w Argentynie miały miejsce liczne wojny domowe, które zakończyły się reorganizacją państwa i utworzeniem federacji ze stolicą w Buenos Aires. W drugiej połowie XIX wieku miała miejsce wielka fala emigracji z Europy do Argentyny, która na zawsze wpłynęła na argentyńską kulturę i demografię. Również w tym czasie w Argentynie miał miejsce stabilny wzrost gospodarczy, dzięki któremu na początku XX wieku Argentyna była siódmym krajem na świecie pod względem rozwoju gospodarczego. Mimo tak dużego sukcesu ekonomicznego, po 1930 roku w Argentynie doszło do serii zamachów stanu, które zakończyły się wprowadzeniem demokracji w 1983 roku. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych w Argentynie doszło do poważnego kryzysu finansowego, przez co teraz znajduje się ona w kręgu krajów rozwijających się.

Stolicą kraju jest oczywiście Buenos Aires. Na czele państwa stoi prezydent. Argentyna podzielona jest na 24 prowincje.

My zamierzamy odwiedzić kilka z nich:

  1. Stolica Buenos Aires, 

  2. Buenos Aires, 

11. La Pampa, 

15. Neuquen, 

16. Rio Negro, 

  5. Chubut, 

20. Santa Cruz 

21. Santa Fe.

Docelowym miejscem naszej obecnej wyprawy jest Patagonia. 

Patagonia (dawna nazwa Patagonica) – kraina geograficzna położona jest na terenie Argentyny i Chile. Znajduje się między Oceanami: Atlantyckim a Spokojnym, sięga na północ po rzekę Rio Negro. Obejmuje około 1 043 076 km², z czego 670 000 km² na wschodzie należy do Argentyny, a reszta na zachodzie do Chile. Zamieszkują ją ok. 2 miliony ludzi.

Bezpośrednio nad Patagonią wznoszą się Andy – góry wulkaniczne i silnie zlodowacone z najwyższymi szczytami Monte San Valentin(4058 m n.p.m.) i Fitz Roy (3370 m n.p.m.). Resztę Patagonii, jak już wspomniano, pokrywa półpustynny płaskowyż.

A skąd się wzięła nazwa "Patagonia" ?

Odkrywca tych obszarów, Ferdynand Magellan, według przekazu kronikarza wyprawy dookoła świata i jednego z nielicznych uczestników, którzy przeżyli, Antonio Pigafetty, nazwał ludy zamieszkujące ten obszar "Patagão" - z języka portugalskiego: "duża stopa" (lub Patagón), a samą krainę Patagonia. Jedna z popularnych interpretacji wywodzi ją od rzekomo występujących tam gigantycznych ludzi. Etymologia ta jest jednak podważana. Bardziej prawdopodobne jest, że pochodzi od imienia dzikiego stworzenia "Patagón", walczącego z greckim Primaleónem, bohaterem hiszpańskiego eposu o błędnym rycerzu Francisco Vázqueza, wydanego w roku 1512. Książka ta była oparta na ulubionej lekturze Magellana, powieści "Palmerín de Oliva". Magellan postrzegał odzianych w skóry i spożywających surowe mięso tubylców na równi z dzikim stworem z literatury.

Tubylcami tymi byli Mapucze, czyli tzw. "ludzie ziemi". 

Tereny na południe od rzeki Biobio - zgodnie z traktatem z Quillin, zawartym 6 stycznia 1641 r. między Hiszpanią a zamieszkującym je ludem Mapuczów - nie podlegały kolonialnej władzy Hiszpanii i nazywane były Królestwem Araukanii i Patagonii. W połowie XIX w. Chile i Argentyna zaczęły kolonizować te tereny, które uważały za ziemię niczyją. 17 listopada 1860 r. francuski prawnik Orelie-Antoine de Tounens, mieszkający w Araukanii, został obwołany królem przez zgromadzenie wodzów (Futa Kallog) plemion z ludu Mapuczow, którzy chcieli przekształcić związek plemion w nowoczesne państwo i w ten sposób uchronić się przed ekspansją Chile i Argentyny. De Tounens jako król Aureliusz Antoni I nadał on swemu państwu konstytucję wzorowaną na ówczesnej konstytucji Francji. Powołał rząd i rozpoczął emisję waluty: peso araukańsko-patagońskiego. Królestwo Araukanii i Patagonii nie zostało jednak uznane przez ówczesną społeczność międzynarodową. Po kilkunastu miesiącach panowania, 5 stycznia 1862 roku król został pojmany przez wojsko chilijskie, następnie uwięziony, uznany przez sąd chilijski za niepoczytalnego i deportowany do Francji. Trzykrotnie (w latach 1869-1871, w 1874 i w 1876 roku) organizował wyprawy po utracony tron, lecz nie osiągnął swego celu.

Co ciekawe, następcy Orelie-Antoine de Tounens, żyjący we Francji wyznaczeni lub wybrani zgodnie z procedurą określoną w konstytucji Araukanii i Patagonii, pretendują do władzy nad dawnym terytorium królestwa.

Flaga i godło historycznego Królestwa Araukanii i Patagonii

W latach 1878–1881 wojska argentyńskie, dowodzone przez generała Julio Argentino Roca, włączyły do Argentyny wschodnią część tego rejonu. Zachodnią część regionu anektowało Chile w porozumieniu z Argentyną na mocy traktatu z Buenos Aires (1881 rok).

Zatem zapraszamy do przemierzania z nami bezkresów Patagonii (i nie tylko), odkrywania z nami perełek krajobrazowych i cudów natury, podziwiania z nami poludniowoamerykanskiej fauny i flory, być może poszukiwania śladów Mapuczów, smakowania wszystkiego tego, co przwiezli ze sobą kolonizatorzy różnych narodowości. Będziemy dzielić się z Wami naszymi wrażeniami. Do zobaczenia na trasie. 

Maria i Tomasz 

PS. Do Argentyny dotrzemy liniami Lufthansa. 

Wylatujemy z Krakowa (KRA) 11.11.2022 o 18:40 do Frankfurtu (FRA), a stamtąd o 22.15 do Buenos Aires Ezeiza (EZE), w którym powinniśmy się zameldować o 8:05 następnego dnia. 

Różnica czasu między Polską a Argentyną wynosi - 4 godziny.